NOaA-lezingen

Locatie: Auditorium Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed Smallepad 5, Amersfoort

De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed is weer gestart met een nieuwe serie lezingen in het kader van de Nationale Onderzoeksagenda Archeologie (NOaA). De NOaA-lezingen worden maandelijks, meestal op een donderdagochtend gehouden, in het auditorium van het nieuwe gebouw van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed in Amersfoort. De lezingen duren 45 minuten, waardoor er veel tijd is voor vragen en discussie. Data, tijden en onderwerpen (onder voorbehoud) kunt u op onderstaande pagina vinden.

Wij zijn voor de lezingen altijd op zoek naar actuele ontwikkelingen in de archeologie en de presentatie van (ver)nieuw(end) onderzoek. Omdat de NOaA-hoofdstukken niet constant worden bijgewerkt, zijn juist de lezingen een goed middel om aan te sluiten bij de 'agendapunten' uit de hoofdstukken. Als u zelf een NOaA-lezing zou willen verzorgen, dan kunt u contact opnemen met mw. T. (Tessa) de Groot: t.degroot@cultureelerfgoed.nl. Ook voor vragen, opmerkingen of aanmeldingen kunt u contact met haar opnemen.

Aanmelden voor de lezingen is in principe niet nodig. Het wordt echter wel op prijs gesteld. Aanmelden kan via:

Tessa de Groot

NOaA lezing 18 maart 2010, Romanisatie processen

Al enige tijd staat romanisering, ofwel de integratie van lokale stammen in de Romeinse maatschappij, in de belangstelling. Wat gebeurde er met boerengemeenschappen vanaf het moment dat Romeinse legers ons land binnen marcheerden? Namen de lokale groepen Romeinse gebruiken over, ging men huizen anders bouwen, of wilde men juist niets van de Romeinse zaken weten?

In deze NOaA lezingen zullen recente ontwikkelingen besproken worden die het bestaande beeld over het Nederlandse rivierengebied in de Romeinse tijd aanscherpen, en soms ook in een nieuw licht plaatsen. Dat bestaande beeld is alweer 5 jaar geleden neergeschreven in NOaA-hoofdstuk 18. Sindsdien is echter veel vernieuwend onderzoek uitgevoerd.

Het Romeinse Kromme-Rijngebied:  bewoningsontwikkeling in een veranderend cultuurlandschap (Wouter Vos)

Wouter Vos is dit jaar gepromoveerd op het proefschrift Bataafs platteland. Het Romeinse nederzettingslandschap in het Nederlandse Kromme-Rijngebied.
In zijn lezing komen o.a. de (veranderende) inrichting van het cultuurlandschap aan de orde. Specifieke aandachtsgebieden betreffen de greppelsystemen rondom nederzettingen, de ontwikkeling van bepaalde typen huizen en de rol die veteranen gespeeld kunnen hebben bij de integratie van agrarisch gemeenschappen in de wijdere Romeinse wereld.

Discussiepunt is vervolgens waarop nederzettingsonderzoek zich, met deze nieuwe kennis gewapend, zou moeten richten en op welke thema’s het accent zou moeten liggen in de nabije toekomst om kennislacunes te doen verdwijnen. 

Romanisering van rurale gemeenschappen in het Rivierengebied. De casus Tiel-Passewaaij (Stijn Heeren)

Stijn Heeren promoveerde onlangs op het proefschrift Romanisering van rurale gemeenschappen in de civitas Batavorum. Centraal binnen zijn onderzoek staan de opgegraven vondsten en grondsporen van nederzettingen en grafvelden bij Tiel-Passewaaij en vergelijkbare opgravingen in het Rivierengebied.

In deze NOaA-lezing zal Stijn Heeren enerzijds de inhoud van zijn onderzoek schetsen en anderzijds een link leggen met de huidige archeologische praktijk, door nieuwe richtingen voor toekomstig onderzoek naar de plattelandsbewoning in de Romeinse tijd voor te stellen.

NOaA-lezing van 18 februari 2010 gaat niet door

Vanwege ziekte van een van de sprekers kan de NOaA lezing van 18 februari aan staande niet doorgaan. We gaan deze lezing mogelijk verplaatsen naar het najaar. Meer informatie? t.degroot@cultureelerfgoed.nl

NOaA-lezing van 2010 Industriële archeologie (18-2-2010)

Industriële archeologie is binnen de archeologische monumentenzorg in Nederland een sterk onderbelicht thema. Om te verkennen wat het belang van dit erfgoed is en wat
onderzoek hiernaar op kan leveren organiseert de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed op donderdag 28 januari een speciale internationale sessie van de NOaA-lezingen (Nationale Onderzoeksagenda Archeologie) met als thema industriële archeologie en industrieel erfgoed.

Frank Meddens, directeur van Pre-construct Archaeology uit Londen, zal een lezing houden over de industriële archeologie in Groot-Brittannië. Onder meer de opgraving van een groot industrieel complex bestaande uit een ijzergieterij en een aardewerkfabriek nabij Glasgow met een oppervlakte van 6 hectare zal hierbij aan bod komen. Frank zal ingaan op de kansen en (on)mogelijkheden die de industriële archeologie biedt.

Het tweede deel van de sessie wordt gevuld met een lezing van Peter Nijhof en van José Schreurs. Peter is senior specialist industrieel en jonger militair erfgoed/weg- en waterbouw bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Hij zal een overzicht geven van 35 jaar monumentenzorg van en onderzoek naar industrieel erfgoed. Daarna zal José, consulent uitvoering monumentenwet bij de Rijksdienst, ingaan op een concreet project van deze dienst waar zij als projectleider heeft opgetreden, namelijk de opgraving van een deel van een industrieel complex op het terrein van de ijzergieterij DRU te Ulft.

Voor meer informatie over deze sessie kunt u contact opnemen met Jeroen Bouwmeester

Het programma:
9.30 – 10.00 ontvangst
10.00 – 10.15 korte inleiding (Jeroen Bouwmeester)
10.15 – 11.15 Frank Meddens - Industrie, bewoning en verdediging; archeologie van het recente verleden in het Verenigd Koninkrijk
11.15 – 11.30 pauze
11.30 – 12.00 Peter Nijhof – Van industriële archeologie naar industrieel Erfgoed in Nederland 1975-2010
12.00 – 12.30 José Schreurs – De oertijd van de DRU
12.30 – 13.00 vragen en discussie
13.00 einde

Locatie: Kinderdijkzaal - Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed - Amersfoort

aardewerkovens van de Caledonian Potteries te Glasgow (bron: PreConstruct Archaeology London / F. Meddens)

NOaA lezing 17 december 2009, 10:00-13:00 uur: Graves, Burials and Scenarios

Programme
10:00-10:15 uur Introduction on “Graves, Burials and Scenarios” (Muuk ter Schegget)
10:15-11:15 uur Teresa Cabellos Panadés “Plural graves: Its associated problems and excavation techniques. An example of two Natufian Israeli sites”
11:15-11:30 uur Coffeebreak
11:30-12:30 uur Raphaël Panhuysen “Selection at the cemetery gate, consequences of ancient burial strategies”
12:30-13:00 uur Discussion

Plural graves: Its associated problems and excavation techniques.An example of two Natufian Israeli sites

Teresa Cabellos,Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed

During the excavation of an archaeological site it is not uncommon to come upon what seems to be a grave containing the skeletal remains, more or less commingled, of two or more individuals. Plural graves include a large variety of funerary treatments and even though the archaeological evidence resulting from this kind of graves may seem very similar: a cluster of bones, it may be the result of very different types of deposits. A careful dig together with the application of the conceptual framework of field anthropology is necessary for correctly identifying the type of funerary structure encounter as well as the original conditions in which the burial took place. During the lecture key topics such as the different types of plural graves, the influence of the deposition context during the decomposition process and the importance of a careful excavation and recording system will be addressed.

Selection at the cemetery gate, consequences of ancient burial strategies

Dr. Raphaël Panhuysen, Amsterdam Archaeological Centre, University of Amsterdam

In the current archaeological practice limitations in funding and resources create a desire to focus excavations on a selection of cemeteries and zones within cemeteries. This raises the question whether there are valid selection criteria for the study of cemeteries. Starting from current research questions the feasibility of selecting skeletal series for examination will be discussed on the basis of recently studied early medieval cemeteries. Topics that will be addressed include historical selection at the cemetery gate, the impact of burial type and decomposition processes.